Mahfi Eğilmez yazdı: Türkiye’de gelir dağılımı bozuk

Türkiye’de gelir dağılımına ait olarak son datalar TÜİK’in 2021 yılında yaptığı 2020 yılını referans alan Gelir ve Ömür Şartları Araştırması 2021 tarihli araştırmasından elde edilen sonuçlara dayanıyor.

Eski Hazine Müsteşarı ve Ekonomist Dr. Mahfi Eğilmez, şahsî blogunda mevzuya ait “Gelirden En Yüksek Hissesi Alan Grup” başlığıyla bir yazı yayımladı.

Eğilmez’in yazısı şu halde…

Araştırma 2021 yılında yapılmış olmasına karşılık 2020 yılını referans aldığı için datalar 2020 yılı sonuçlarını gösteriyor.

Aşağıda şahsî gelir dağılımını gösteren tablo kelamını ettiğim anketteki 2020 yılı bilgilerini, tıpkı yıla ilişkin dolar cinsinden GSYH ve nüfus bilgilerini kullanarak yaptığım hesaplamalarla düzenlenmiştir:

Tablonun II numaralı sütunu; 2020 yılındaki toplam 83,6 milyon kişilik nüfusun yüzde 20’lik kesimlere bölünmesiyle ortaya çıkan durumu gösteriyor (her bir modül 16,7 milyon kişi ediyor.) Tablonun III. Numaralı sütunu bu yüzde 20’lik nüfus kısımlarına GSYH’den düşen yüzde hisseleri, IV numaralı sütunu GSYH’den birebir nüfus kısımlarına düşen meblağları ve V numaralı sütunu da yeniden kelam konusu nüfus kümelerinde kişi başına düşen ortalama dolar cinsi yıllık geliri gösteriyor. Buna nazaran GSYH’den en düşük hissesi (yüzde 6,1) alan nüfusun yüzde 20’sinde kişi başına ortalama yıllık gelir 2.627 dolar, en yüksek hissesi alan nüfusun yüzde 20’sinde kişi başına ortalama yıllık gelir 20.110 dolar. Demek ki en yüksek gelirli kümeyle en düşük gelirli küme ortasında (20.110 / 2.627 =) 7,6 kat fark var.

“TÜRKİYE’DE GELİR DAĞILIMI BOZUK DEMEKTİR”

Aşağıdaki tabloda birebir tespit nüfusun en düşük gelirli yüzde 10’u ile en yüksek gelirli yüzde 10’u ortasında da yapılmış ve fark 13,7 kat olarak bulunmuş (Kaynak: TÜİK, Gelir ve Ömür Şartları Anketi, 2021.)

Bu tabloya nazaran 2020 yılında gelir dağılımı eşitsizliğini ölçmekte kullanılan Gini katsayısı 0,401 olmuş (Gini katsayısı 0 ile 1 ortasında değişir, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımı eşitliğe yaklaşır, 1’e yaklaştıkça gelir dağılımı eşitsizliği artar.) Buna nazaran Türkiye’de gelir dağılımı bozuk demektir. Tekrar tabloya nazaran Gini katsayısında 2020 referans yılında hafif bir düzelme görülüyor. Bunun nedeni iktisadın yüzde 1,8 üzere düşük bir süratle büyümesidir. Üst gelir kümeleri gelir kaybı yaşadığı için gelir dağılımında az da olsa bir törpülenme ortaya çıkmış görünüyor.

Aşağıdaki tablo işlevsel gelir dağılımını yani üretim faktörlerinin (emek, sermaye, toprak ve teşebbüs gücü) GSYH’den aldığı hisseleri gösteriyor (Kaynak: TÜİK, Gelir ve Ömür Şartları Anketi, 2021.)  

Buna nazaran GSYH’den en yüksek hissesi fiyat ve gibisi gelir sahipleri yani emek alıyor. Kârın yani müteşebbisin aldığı hisse yüzde 17,7. Toprak sahiplerinin hissesi yüzde 3,5. Sermayenin aldığı karşılık olan faizin hissesi yüzde 4,3.

Fiyatlı çalışanların sayısı (yaklaşık 14 milyon kişi) bütün öteki kümelerdeki sayıdan fazladır. O nedenle ücretlilerin aldığı toplam hisse yüksek görünüyor. Buna karşılık sayının çokluğu, fiyatlı başına düşen ortalama gelirin öteki kümelere nazaran düşük kalması sonucunu getiriyor.   

“GELİR DAĞILIMINDA ÖNEMLİ BOZULMALAR ORTAYA ÇIKTI”

Gelir dağılımında 2020 yılında az da olsa bir güzelleşme ortaya çıkmış olmasına rağmen durum 2014 yılındakinden uzaktadır. Öte yandan 2021, bilhassa de 2022 yıllarında da kurlarda, enflasyonda ve faizdeki değişiklikler sonucu gelir dağılımında önemli bozulmalar ortaya çıktığını şimdi bilgilerle doğrulamasak da gözlemlerimizle saptayabiliyoruz. Orta gelir seviyesindeki insanlardan az bir kısmı üste, üst gelir kümelerine geçerken çok daha büyük kısmı alt gelir kümelerine kaydı. Orta gelir seviyesindeki beşerler üst ve alt geliri kümelerini dengeleyen, geçiş imkanının varlığını kanıtlayan ve toplumun umutlarını canlı tutan kümesi oluşturur. O nedenle bu kümenin sayısının azalması düşünceli bir duruma yol açar. Bu husus, başlı başına bir planlamaya mevzu edilmesi gerekecek kadar ciddidir.

Türkiye’nin gelir dağılımını düzeltmek, orta gelir kümesini desteklemek için bir yandan kayıt dışılığın giderilmesi bir yandan da bütün ekonomik yapının bozulmasına yol açan yanlış iktisat siyasetinin terk edilerek yanlışsız siyasetlerin uygulanması gerekiyor. 

Related Posts

Gözler taban fiyatta

Yaklaşık 7 milyon minimum ücretlinin merakla beklediği Minimum Fiyat Tespit Komisyonu’nun ikinci toplantısı dün Çalışma ve Toplumsal Güvenlik …

‘İnternetteki hızı 4’e katlamalıyız’

  HANİFE BAŞ – Türkiye’de internet hızlarının artması gerektiği belirtildi. İnternet servis sağlayıcısı Turknet’in Genel Müdürü Cem Çelebiler …

Sıfır Karbon Ayak İzi Ormanları Projesi’ne ‘Enerjimiz Geleceğimiz’ ödülü

Zorlu Enerji’nin 2010’da hayata geçirdiği ve bugüne kadar yaklaşık 420 bin fidan diktiği ‘Sıfır Karbon Ayak İzi Ormanları Projesi’, Türkiye …

KADEM’in 5. Geleceğe İşbaşı Projesi başlıyor

Geleceğe İş Başı Projesi (GİB) Çocuk Dayanak Merkezleri’nde yaşayan 16-18 yaş ortasındaki genç kızlara mesleksel eğitim ve istihdam sağlamak …

Dünyaca Ünlü Ekonomistler: Altın’ı O Rakamlarda Göreceksiniz!

Milyarder yatırımcı Seth Klarman, belirsizlik piyasaya hakim olmaya devam ederken bir miktar altın tutmanın değerini gördüğünü söylüyor. Ayrıca …

Türkiye’de yerli fişek fabrikası: Ülkeler sıraya girdi

Alınan bilgiye nazaran, Makina ve Kimya Sanayisi (MKE) AŞ, güvenlik güçlerinin gereksinimlerini karşılamak maksadıyla 2020 yılında Gazi Fişek …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.